انفاق چیست؟ و آیاتی از قرآن در مورد انفاق

سه شنبه 19 دی 1391

  انفاق یکی از اعمال پسندیده است که خداوند انسان ها را به انجام آن دعوت کرده و در قرآن از انفاق و برکات آن سخن به میان آمده،
انفاق در لغت به معنی نفقه دادن و هزینه کردن است، منظور از هزینه کردن قطعا خرج کردن برای خود نمی تواند باشد چرا که همه ی ما چه صالح و نیکوکار چه ستمگر و یا مسلمان و غیر مسلمان برای خود کم یا زیاد هزینه میکنیم تا راحتتر زندگی کنیم، انفاق هزینه کردن در راه خدا و برای بندگان نیازمند خداست.

انفاق در واقع ابعاد مختلفی دارد اما از بعد مادی آن که در قرآن نیز تاکید بیشتری بر آن شده به این معنا نیست که از هزینه های زندگی خود بزنیم و به دیگران کمک کنیم (هرچند امامان معصوم چنین کردند) بلکه باید درآمد های مازاد خود را و از پس اندازهای حلال و پاکیزه و پسندیده در راه خدا خرج کنیم....
خداوند در آیه ۲۹ سوره‌اسراء خطاب به پیامبر فرموده که:

«و لا تَجعَل یَدَکَ مَغلولَةً اِلی عُنُقِکَ ولا تَبسُطها کُلَّ البَسطِ فَتَقعُدَ مَلومـًا مَحسورا»
هرگز دست خود را بر گردنت زنجیر مکن و بیش از حد دست خود را مگشای تا مورد نکوهش قرار گیری
به نظر مفسران مفاد جمله نخست آیه، نهی از انفاق نکردن و مفاد جمله دوم زیاده‌روی در آن است و این آیه به میانه‌روی در انفاق توصیه می‌کند

همچنین برخی مراد از به هلاکت انداختن خود را در آیه ۱۹۵ سوره بقره، اسراف در انفاق و مثلا بخشیدن همه دارایی خود دانسته‌اند.

وَأَنفِقُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَلاَ تُلْقُواْ بِأَیْدِیكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوَاْ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ ﴿بقره-195
و در راه خدا انفاق كنید و خود را با دست‏خود به هلاكت میفكنید و نیكى كنید كه خدا نیكوكاران را دوست می دارد

خداوند در سوره بقره (272 تـــا 274) درباره انفاق می فرمایند:

« لَیسَ عَلَیكَ هُدائهُم وَلكِِنَّ الله یَهدی مَن یَشاءُ وَما تُنفِقوا مِن خَیرٍ فَلِاَنفُسِكُم وَما تُنفِقونَ اِلَّا ابتِغاءَ وَجهِ اللهِ وَما تُنفِقوامِن خَیرٍ یُوَفَّ اِلَیكُم وَاَنتُم لاتُظلَمونَ »

هدایت آنها (بطوراجبار) برتو نیست؛(بنابراین،ترك انفاق به غیر مسلمانان ،برای اجبار به اسلام،صحیح نیست؛) ولی خداوند هركه رابخواهد،(وشایسته بداند)، هدایت می كند. وآنچه از خوبیها و اموال انفاق می كنید،برای خودتان است؛(ولی) جزء برای رضای خدا ،انفاق نكنید.وآنچه از خوبیها انفاق می كنید (پاداش آن ) به طور كامل به شماداده می شود؛وبه شماستم نخواهد شد.

«لِلفُقَراءِ الَّذینَ اُحصِروا فی سَبیلِ اللهِ لایَستَطیونَ ضَرباً فیِ الاَرضِ یَحسَبُهُمُ الجاهِلُ اَغنِیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعرِفُهُم بِسیمهُم لایَسئَلون النّاسَ اِلحافًا وَما تُنفِقوا مِن خَیرٍ فَاِنَّ اللهَ بِه عَلیمٌ »

( انفاق شما  مخصوصا باید ) برای نیازمندانی باشد كه در راه خدا ،در تنگنا قرار گرفته اند ؛(وتوجه به آیین خدا ،آنها را از وطن های خویش آواره ساخته؛و شركت در میدان های جهاد  به آنها اجازه نمی دهد تا برای تأمین هزینه زندگی،دست به كسب و تجارتی بزنند ؛)نمی توانند مسافرتی كنند(وسرمایه ای بدست آورند) و از شدت خویشتن داری ،افراد نا آگاه آنها را بی نیاز می پندارند؛اما آنها را از چهره هاشان می شناسی ؛وهرگز بااصرار چیزی از مردم نمی خواهند .(این است مشخصات آنها) وهرچیزخوبی در راه خدا انفاق كنید،خداوند از آن آگاه است.

« اَلَّذینَ یُنفِقونَ اَموالَهُم بِالَّیلِ وَالنَّهارِ سِرًّا وَعَلانِیَةً فَلَهُم اَجرُهُم عِندَ رَبِّهِم وَلاخَوفٌ عَلَیهِم وَلاهَم یَحزَنونَ »

آنها كه اموال خود را ،شب و روز،پنهان وآشكار،انفاق می كنند،مزدشان نزد پروردگارشان است؛نه ترسی بر آنهاست ،ونه غمگین می شوند.

این آیات بیانگر آنست كه خداوند همه چیزهای نیكو را برای بندگانش می خواهد به شرط آنكه؛  اعمال ما فقط در راه رضای  خداوند تبارك تعالی باشد . در دنیای كه نیازمندانشان فقط از لحاظ مادی در سختی به سر می برند ، اما از لحاظ معنوی به بالاترین درجات اخلاص رسیده اند .چگونه عده ای  خدا را ندیده می گیرند و در پیشگاه او گناه می كنند.

همچنین خداوند در آیه 99 توبه آورده است:

« وَ مِنَ الاَعرابِ مَن یُومِنُ بِاللهِ وَالیَومِ الاخِرِ وَ یَتَّخِذُ ما یُنفِقَ قَرَباتٍ عِندَاللهِ وَ صَلَوتِ الرَّسولِ الَا اِنَّها قُربَةٌ لَهُم سَیُدخِلُهُمُ اللهُ فی رَحَمتِه اِنَّ اللهَ غَفورٌ رَحیمٌ»

گروهی دیگر از عربهای بادیه نشین ، به خدا و روز رستاخیز ایمان دارند؛ وآنچه راانفاق  می كنند،مایه تقرب به خدا، ودعای پیامبر می دانند؛آگاه باشید اینها مایه تقرب آنهاست.خداوند بزدوی آنان را در رحمت وارد خواهد ساخت؛ بیقین ،خداوند آمرزنده و مهربان است.

و در سوره بقره آیه 245 نیز خداوند وعده ی فزونی اموال را در قبال انفاق در راه خدا داده است:

« مَّن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِیرَةً وَاللّهُ یَقْبِضُ وَیَبْسُطُ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ »

كیست آن كس كه به [بندگان] خدا وام نیكویى دهد تا [خدا] آن را براى او چند برابر بیفزاید و خداست كه [در معیشت بندگان] تنگى و گشایش پدید مى‏آورد و به سوى او بازگردانده مى‏ شوید

خداوند متعال در آیه 261 سوره بقره مى فرماید:

«مَثَلُ الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللهِ کَمَثَلِ حَبَّة أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِى کُلِّ سُنْبُلَة مِّائَةُ حَبَّة وَاللهُ یُضَاعِفُ لِمَنْ یَشَاءُ وَاللهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ
»
کسانى که اموال خود را در راه خدا انفاق مى کنند، همانند بذرى هستند که هفت خوشه برویاند، که در هر خوشه یکصد دانه باشد; و خداوند آن را براى هر کس بخواهد (و شایسته باشد)، دو یا چند برابر مى کند; و لطف خدا گسترده، و او (به همه چیز) داناست


این نوشتار را با این جمله به اتمام می رسانم:

در راه خدا انفاق كردن بس تجارتی سود آور است كه تا ابد زندگی مان را از تباهی نجات می دهد


منبع: پایگاه قرآنی کلام الهی
نویستده: سامان سوهانیان




نوع مطلب : نماز و انفاق، 
برچسب ها : انفاق در راه خدا، آیات قرآن در مورد انفاق، پایگاه قرآنی کلام الهی، پیامد های قرآنی، انفاق کمک به نیازمندان،