اخلاق در سیره عملی حضرت محمد

پنجشنبه 5 بهمن 1391
 اخلاق در سیره عملی حضرت محمد یکی از شاخصه های پر اهمیت در پیشرفت اسلام اخلاق نیک و کلام دلاویز و پرجاذبه پیامبر اکرم (ص) با انسان ها بود، این خلق نیکوتا بدان حدی بود که معروف شد سه چیز در پیشرفت اسلام نقش به سزایی داشت: 1-اخلاق پیامبر (ص) 2-شمشیر و مجاهدات حضرت علی (ع) 3- انفاق ثروت حضرت خدیجه سلام الله علیها
در قرآن مجید، به نقش اخلاق پیامبر (ص) در پیشرفت اسلام و جذب دل ها تصریح شده است، آن جا که می خوانیم:

«فبما رحمة من الله لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لا نفطوا من حولک فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر، ای رسول ما! به خاطر لطف و رحمتی که از جانب خدا، شامل حال تو شده، با مردم مهربان گشته ای، و اگر خشن و سنگدل بودی، مردم از دور تو پراکنده می شدند، پس آن ها را ببخش، و برای آن ها طلب آمرزش کن، و در کارها با آن مشورت فرما.»


 از این آیه استفاده می شود که:....
1-نرمش و اخلاق نیک، یک هدیه الهی است، کسانی که نرمش ندارند، از این موهبت الهی محرومند؛
2-افراد سنگ دل و سخت گیر نمی توانند مردم داری کنند، و به جذب نیروهای انسانی بپردازند؛
3-رهبری و مدیریت صحیح با جذب و عطوفت همراه است؛
4-باید دست شکست خوردگان در جنگ گنهکاران شرمنده را گرفت و جذب کرد (با توجه به این که شأن نزول آیه مذکور در مورد ندامت فراریان مسلمان جنگ احد نازل شده است)؛
5-مشورت با مردم از خصلت های نیک و پیوند دهنده است که موجب انسجام می گردد.

 پیامبر اسلام (ص) علاوه بر این که ارزش های اخلاقی را بسیار ارج می نهاد، خود در سیره عملی اش مجسمه فضایل اخلاقی و ارزش های والای انسانی بود، او در همه ابعاد زندگی با چهره ای شادان و کلامی دلاویز با حوادث برخورد می کرد.

 به عنوان مثال، در تاریخ آمده است: در سال نهم هجرت هنگامی که قبیله سرکش طی بر اثر حمله قهرمانانه سپاه اسلام شکست خوردند، عدی بن حاتم که از سرشناسان این قبیله بود به شام گریخت، ولی خواهر او که «سفانه» نام داشت به اسارت سپاه اسلام در آمد. سفانه را همراه سایر اسیران به مدینه آوردند و آنان را در نزدیک مسجد در خانه ای جای دادند، روزی رسول خدا (ص) از آن اسیران دیدن کرد، سفانه از موقعیت استفاده کرده و گفت:
«ای محمد! پدرم (حاتم) از دنیا رفت، و نگهبان و سرپرستم (عدی) ناپدید شد و فرار کرد، اگر صلاح بدانی مرا آزاد کن و شماتت و بدگویی قبیله های عرب را از من دو رساز، همانا پدرم (حاتم) بردگان را آزاد می ساخت، از همسایگان نگهبانی می نمود و به مردم غذا می رسانید و آشکارا سلام می کرد و در حوادث تلخ روزگار، مردم را یاری می نمود.»
پیامبر اکرم (ص) که به ارزش های اخلاقی، احترام شایان می نمود، به سفانه فرمود:
«ای دختر! این ویژگی هایی که برشمردی، از صفات مؤمنان راستین است، اگر پدرت مسلمان بود، ما او را مورد لطف و رحمت قرار می دادیم.»

آنگاه پیامبر (ص) به مسؤولین امر فرمود: «این دختر را به پاس احترامی که پدرش به ارزش های اخلاقی می نمود، آزاد سازید». آن گاه پیامبر لباس نو به او پوشانید، و هزینه سفر به شام را در اختیار او گذاشت، و او را همراه افراد مورد اطمینان به شام نزد برادرش رهسپار کرد.


منبع: ماهنامه قرآنی نسیم وحی- شماره 26

پایگاه قرآنی کلام الهی




نوع مطلب : سیره اخلاقی پیامبر اسلام، 
برچسب ها : اخلاق پیامبر اسلام، سیره اخلاقی حضرت محمد، پایگاه قرآنی کلام الهی، سیره عملی حضرت محمد (ص)،