تواضع و فروتنى در اخلاق حضرت محمد (ص)

دوشنبه 11 دی 1391
  اندك اتفاق مى‏ افتد فرمانروایان صاحب قدرتى كه زمام امور مردم را به دست دارند، داراى تواضع و فروتنى باشند، به ویژه در زمان‏ هاى گذشته كه تكبر و فخر فروشى از صفات بارز حكام و فرمانروایان كشورها به شمار مى ‏آمد، ولى حضرت محمد(ص) با آن آداب و رسوم رایج به مخالفت برخاست و تواضع و فروتنى یكى از برجسته‏ ترین صفات آن حضرت محسوب مى‏ شد و یكى از اهداف رسالت آن بزرگوار، ریشه كن نمودن تكبر و خودپسندى بود كه در جهان گسترش یافته بود.
بیشتر اوقات، هواداران خویش را پند و اندرز مى‏ داد و مى‏ فرمود: «كسى كه ذره ‏اى تكبر در دل او باشد، هرگز روى بهشت را نخواهد دید».
پیامبر (ص) در زندگى خویش منتهاى تواضع و فروتنى را از خود نشان داد. در باب رفتار رسول خدا (ص) آمده است كه آن حضرت در آخر مجلس مى‏ نشست و در مورد هر یك از افرادى كه با او نشسته بودند به گونه‏ اى یكسان برخورد مى‏ كرد كه شخص تصور نكند دیگرى كه در مجلس نشسته از او بیشتر مورد احترام پیامبر است.....
روزى رسول خدا (ص) با تكیه بر عصا نزد اصحاب رفتند، آنان به احترام حضرت از جاى خود برخاستند. وى فرمود: «مانند عجم‏ ها نایستید كه برخى بر بعضى دیگر تعظیم و كرنش مى ‏كنند».

از جمله سخنان حضرت به یارانش این بود كه فرمود: «شما در مدح و ستایش من مبالغه نورزید، آن گونه كه مسیحیان درباره فرزند مریم راه افراط پیش گرفته و او را فرزند خدا خواندند، من بنده ‏اى از بندگان خدا هستم، لذا به من بنده خدا و فرستاده او بگویید».

از نمونه‏ هاى تواضع و فروتنى آن حضرت این بود كه وى كفش خود را پینه و لباسش را وصله مى‏ زد و در كارهاى خانه با خانواده ‏اش همكارى مى‏ كرد، به كمك آنها گوشت خُرد مى‏ كرد و با حیاترین انسان‏ ها بود و به چهره كسى خیره نمى‏ شد، به پرسش بَرده و شخص آزاد پاسخ مى‏ گفت و به گونه ‏اى در جمع یارانش مى‏ نشست كه آخر مجلس واقع شود. اگر كسى در مورد نیازى كه داشت با او مى‏ نشست و سخن به درازا مى ‏كشید، حضرت حوصله به خرج مى‏ داد تا آن فرد خودش سخن را كوتاه كند و كسى كه حاجتى از او مى‏ خواست آن را بر آورده مى ‏نمود و یا حداقل در زمینه برآورده شدن نیازش با او سخن مى ‏گفت.

روز فتح مكه مردى نزد آن حضرت آمد كه از ترس، اندامش مى‏ لرزید، حضرت فرمود: «نترس، من كه پادشاه نیستم، من فرزند بانویى از قریش هستم كه گوشت خشكیده خوراكش بود».

اگر اهل تحقیق در پى دلیل قاطعى بر نبوت او باشند، چنان چه در همین كلمه دقت كنند، قوى ترین دلیل بر نبوت و پیامبرى حضرت را خواهند یافت؛ زیرا مى‏بینیم فرمانروایى كه همه سرزمین ‏ها تحت استیلاى وى قرار گرفته و حرف اوّل را مى‏ زند خویشتن را از تمامى القاب بزرگى و عظمت بر كنار مى ‏دارد و او انسانى است كه وصفى جز وصف نبوت در شأن او نیست.



منبع: برگرفته از کتاب همراه با پیامبران در قرآن نوشته عفیف عبدالفتاح طباره

پایگاه قرآنی کلام الهی




نوع مطلب : سیره اخلاقی پیامبر اسلام، 
برچسب ها : تواضع اخلاقی پیامبر، سیره اخلاقی حضرت محمد، پایگاه قرآنی کلام الهی، فروتنی در رفتار پیامبر خدا،