پاسخ دادن بدی با نیکی (سیره اخلاقی پیامبر اسلام)

سه شنبه 12 دی 1391
 پاسخ دادن بدی با نیکی یکی از آموزه های مهم دینی در اسلام، پاسخ دادن بدی دیگران با نیکی است. مقابله بدی با نیکی، با فضیلت ترین اخلاق انسانی بوده که در نظام اخلاقی اسلام از جایگاه و اهمیّت بالایی برخوردار می باشد.

در منابع دینی از این رفتار به عنوان «مکارم اخلاق» یاد شده و ارزش زیادی در اسلام دارد. پاسخ بدی با نیکی، از هر کسی ساخته نبوده و از ویژگی های انسان های بزرگ و تربیت یافته می باشد.
از آنجا که رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) کامل ترین انسان در روی زمین بود، بدی دیگران را با نیکی پاسخ می داد.
روش رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با همه مردم، به ویژه همسرانش بر همین اصل استوار بود. این روش اخلاقی، یک اصل قرآنی بوده و خداوند چنین دستور داده است:

وَلَا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَلَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَكَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ (فصلت آیه 34)؛ «بدی او را با نیکی دفع کن، ناگاه خواهی دید همان کسی که میان تو و او دشمنی است، گویی گرم و صمیمی است»....
رسول گرامی اسلام همیشه براساس همین دستور قرآن عمل کرده و آن را مبنای رفتار خود با دیگران قرار می داد. در ارتباط با همسران خود نیز همین روش را دنبال می کرد، بدی ها و کوتاهی های آنان را با نیکی و مهربانی پاسخ می داد؛ چنان که از عایشه نقل شده است:

«کان من احسن النّاس خلقاً... و لا یجزی بالاسیئه مثلها و لکن یعفو و یصفح؛ پیامبر نسبت به خانواده اش از با اخلاق ترین افراد بود. ایشان نه تنها جواب بدی را با بدی پاسخ نمی داد بلکه آنها را مورد بخشش و دلجویی قرار می داد».(1)

در نقل دیگری آمده است: بین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و عایشه ناراحتی ای پیش آمد. رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از پدر همسر خود، ابوبکر خواست تا بین او و دخترش (عایشه) داوری کند. پس از رسمیت یافتن جلسه، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به عایشه می گوید: اول شما صحبت می کنید، یا من؟ عایشه در جواب می گوید: شما صحبت کنید؛ به شرط این که جز حرف حق، چیز دیگری نگویید.

 این اسائه ادب از سوی عایشه نسبت به پیامبر، برای ابوبکر سخت تمام شد و با عایشه سیلی ای زد که از دهان او خون جاری شد. عایشه به پیامبر پناه برد. پیامبر نیز ابوبکر را به خاطر این عمل مورد نکوهش قرار داده و فرمود:

«لم ندعک لهذا و لا أراد منک هذا؛ ما شما را برای حل و فصل قضیه خواسته بودیم نه برای کتک زدن»(2).

 این روش اخلاقی پیامبر گرامی می تواند الگوی مناسبی برای همه همسران باشد؛ با وجودی که عایشه به پیامبر اسائه ادب کرده بود، ولی حضرت از او در مقابل خشم پدرش دفاع کرده و به ابوبکر اعتراض نمود.



پینوشت:
1)  سیدنا محمد رسول الله الاسوه الحسنه، اسعد محمد سعید صاغرجی، ج2، ص 381.
2)  همان، ج1، ص 381.

منبع: سایت راسخون

پایگاه قرآنی کلام الهی




نوع مطلب : سیره اخلاقی پیامبر اسلام، 
برچسب ها : رفتار پیامبر با همسرش، پاسخ بدی با نیکی،