سیره اخلاقی حضرت محمد(ص) با همسرانشان

یکشنبه 12 آذر 1391
 سیره اخلاقی حضرت محمد(ص) با همسرانشان از سیره عملی پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با همسرانش، یاد کردن نیکی های آنان بود. رسول گرامی اسلام پیوسته به مناسبت های گوناگون از برخی همسران خود- به ویژه خدیجه - به نیکی یاد کرده و از زحمت ها و از خود گذشتگی های ایشان، سپاس گزاری می کرد. در جریان ازدواج امیرمؤمنان (صلی الله علیه و آله و سلم) و فاطمه زهرا (علیها السلام) برخی از همسران پیامبر اسلام نزد ایشان رفتند تا برای مراسم عروسی آن دو بزرگوار از حضرت اجازه بگیرند.
ام سلمه می گوید:
 ما در آغاز نام خدیجه را برده و عرض کردیم: پدران و مادران ما، فدای شما باد ای رسول خدا! ما برای گفتن موضوعی نزد شما آمدیم که اگر خدیجه زنده بود، بی شک از شنیدن آن خوشحال می شد. وقتی پیامبر نام خدیجه را شنید، به گریه افتاد و سپس فرمود:

 «خدیجه! و أین مثل خدیجه؟ صدّقتنی حین کذّبنی الناس و ازرتنی علی دین الله و اعانتنی علیه بما لها انّ الله أمرنی ان أبشّر خدیجه ببیت فی الجنّه من قصر الزمرّد و لا صخب فیه و لا نصب؛.....
خدیجه! دیگر کجا زنی مثل خدیجه پیدا می شود؟ زمانی که همه مردم مرا تکذیب کردند، او مرا تصدیق می کرد، او پشتیبان من در تبلیغ دین خداوند بود. برای تبلیغ دین خدا با بذل و بخشش اموال بسیارش مرا یاری کرد. خداوند درباره او به من فرمان داد تا این خبر خوش را به خدیجه بدهم که خداوند در بهشت برای او قصری از زمرد مهیا کرده است که در آنجا سر و صدای آزار دهنده و سختی رنج آوری وجود ندارد».(1)

 با بررسی کوتاه در تاریخ زندگی پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می توان به وضوح این حقیقت را دریافت که رسول خدا پیوسته از خدیجه با تکریم و احترام یاد می کرد. به عنوان نمونه به یک روایت بسنده می شود.

 عایشه می گوید: «کان رسول الله اذا ذکر خدیجه لم یسأم من ثناء علیها و استغفار لها فذکر ذات یوم فحملتنی الغیره فقلت: لقد عوّضک اله من کبیره السن قالت: فرأیت رسول الله غضب غضباً شدیداً....؛ هر گاه از خدیجه یاد می شد، رسول خدا بی درنگ به تعریف و تمجید از او و استغفار برای او می پرداخت. روزی پیامبر از خدیجه یاد کرد، غیرت و حسادت بر من چیره شد و به ایشان عرض کردم: خداوند به جای آن پیرزن [زن جوانی] به تو داده است. ناگهان دیدم حضرت به شدّت خشمگین شد. من نگران شدم و عرض کردم:
«خداوندا! اگر این بار خشم پیامبر فرو بخوابد، دیگر تا پایان عمرم از خدیجه به بدی یاد نخواهم کرد».
وقتی پیامبر این برخورد مرا دید، فرمود:
 «چرا درباره او این گونه سخن می گویی؟ خدیجه کسی بود که وقتی همه مردم به من کفر ورزیدند، او به من ایمان آورد، و روزی که همه تنهایم گذاشتند، او در کنارم بود، و زمانی مرا تصدیق کرد که همه مرا تکذیب می کردند».(2)

توجّه به امنیت روحی و روانی همسر
 
 یکی از عوامل مهم برای تربیت خانوادگی و رشد و کمال انسانی، امنیت و آرامش است همه افراد خانواده- به ویژه زن و شوهر- به امنیت روحی و آرامش نیاز دارند. آنها باید از آرامش روحی لازم بهره مند باشند تا به یک زندگی مطلوب و سازگار دست پیدا کنند.

 یکی از چیزهایی که به امنیت و آرامش روحی آسیب می زند، «بدگمانی» است. بدگمانی باعث می شود امنیت روحی از اعضای خانواده رخت بربندد، فضای روحانی و مقدس خانواده آلوده گردد و احساس آرامش که انتظاری است که از کنار یکدیگر بودن حاصل می شود، به احساس اضطراب تغییر یابد. برای حفاظت از این امنیت باید از تمام توان استفاده کرد تا بدگمانی پیش نیاید و اگر پیش آمد، به سرعت از بین برود.(3)

 پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) که به این نیاز همسران خود توجه داشته و به آن اهمیت می داد، زمانی که به دستور خداوند مأمور شد چهل روز از همسرش خدیجه فاصله بگیرد، برای تأمین امنیت خاطر همسرش، عمار بن یاسر را به سوی خدیجه فرستاده و فرمود: [از طرف من] به خدیجه بگو:

«یا خدیجه لا تظنی انّ انقطاعی عنک [هجره] و لا قلی و لکنّ ربی عزّوجلّ أمرنی بذلک لتنفد امره [لینفد امره] فلا تظنّی یا خدیجه الا خیراً فانّ الله عزوجل لیباهی بک کرام ملائکته کل یوم مراراً...؛ ای خدیجه! گمان مبر که دوری من از تو با هدف دور شدن از تو یا از روی خشم و غضب به تو بوده است؛ بلکه به دستور خداوند چنین بوده است تا فرمانش برپا شود. در این دوری جز خیر را گمان مبر. خداوند [به سبب این گذشت تو] هر روز بارها نزد بزرگوارترین فرشتگان خود به تو مباهات می کند. شب هنگام در خانه را ببند و به فراشت برو، بدان که من در خانه فاطمه بنت اسد هستم».
 خدیجه در این مدت بارها به خاطر دوری از پیامبر، دچار حزن و اندوه می شد...(4)

 این رفتار پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) برای تأمین امنیت خاطر همسر گرامی اش خدیجه و جلوگیری از خطور گمان های بد در ذهن خدیجه نسبت به رفتار رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بود.

 بدگمانی در خانواده، به ویژه زن و شوهر به همدیگر، باعث سلب امنیت روحی شده و پیامدهای زیان باری را به دنبال دارد. خانواده ای که بدگمانی در میان افراد آن رواج دارد، دل های شان پریشان و خالی از محبتّ است. چنین خانواده ای امنیت و عطوفت را در خارج از خانواده، جست و جو می کنند، چه بسا دختران و پسرانی که متنفّر از خانه و خانواده شده و به خارج از این کانون پناه برده اند و بدبخت شده اند. چه بسا زنان و مردانی که به دنبال پیدا کردن «محبت» به کارهایی تن داده اند که جز گسست و فروپاشی ارکان خانواده، نتیجه ای در پی نداشته است.(5)




پی نوشت ها:
1)بحار الانوار، ج43، ص 131.
2) ر. ک: همان، ج16، ص 8 و 12؛ نهج الحق، علامه حلی، ص 369.
3) همسران سازگار، علی حسین زاده، ص 81، قم، مؤسسه امام خمینی، چ6، 1388ش.
4) بحار الانوار، ج16، ص 78.
5)همسران سازگار، ص 81.


پایگاه قرآنی کلام الهی




نوع مطلب : سیره اخلاقی پیامبر اسلام، 
برچسب ها : احترام به یاد خدیجه، یاد کردن نیکی همسران، سیره اخلاقی رسول خدا، پایگاه قرآنی کلام الهی،